ภาษีเป็นหนึ่งในต้นทุนสำคัญของการทำธุรกิจ เจ้าของธุรกิจทุกคนไม่ว่าจะเป็นกิจการขนาดเล็กหรือขนาดใหญ่ ล้วนต้องเกี่ยวข้องกับภาษีหลายประเภท การเข้าใจว่าธุรกิจของตนเองต้องเจอภาษีอะไรบ้าง และมีหน้าที่ต้องจัดการอย่างไร จะช่วยลดความเสี่ยง เพิ่มความถูกต้อง และช่วยวางแผนทางการเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ภาษีหลักที่เจ้าของธุรกิจต้องรับผิดชอบ
- ภาษีเงินได้
ภาษีเงินได้เป็นภาษีหลักที่เจ้าของธุรกิจต้องชำระ โดยขึ้นอยู่กับรูปแบบของธุรกิจ
- บุคคลธรรมดา เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามอัตราก้าวหน้า
- นิติบุคคล เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจากกำไรสุทธิของกิจการ
การเลือกโครงสร้างธุรกิจที่เหมาะสมจึงมีผลโดยตรงต่อภาระภาษีในระยะยาว
- ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)
ธุรกิจที่มีรายได้ถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และมีหน้าที่เรียกเก็บ VAT จากลูกค้า พร้อมนำส่งภาษีให้ถูกต้องตามกำหนดเวลา
การบริหาร VAT อย่างเป็นระบบช่วยลดความเสี่ยงด้านเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
- ภาษีหัก ณ ที่จ่าย
เจ้าของธุรกิจมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย เมื่อจ่ายค่าบริการ ค่าเช่า หรือค่าจ้างบางประเภทให้บุคคลหรือนิติบุคคลอื่น และต้องนำส่งภาษีแทนผู้รับเงินตามที่กฎหมายกำหนด
ภาษีประเภทนี้มักเกิดจากความเข้าใจผิดและเป็นจุดที่ถูกตรวจสอบบ่อย
- ภาษีธุรกิจเฉพาะ
ธุรกิจบางประเภท เช่น ธุรกิจการเงิน การให้เช่าซื้อ หรืออสังหาริมทรัพย์บางลักษณะ อาจต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะแทน VAT
การตรวจสอบว่าธุรกิจของตนเข้าข่ายภาษีประเภทใด เป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม
- ภาษีและเงินสมทบด้านแรงงาน
หากธุรกิจมีพนักงาน เจ้าของธุรกิจต้องรับผิดชอบภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายของพนักงาน รวมถึงเงินสมทบประกันสังคมและกองทุนอื่น ๆ ตามที่กฎหมายกำหนด
ความเสี่ยงทางภาษีที่เจ้าของธุรกิจควรระวัง
- การยื่นภาษีล่าช้าหรือไม่ครบถ้วน
- เอกสารบัญชีและใบกำกับภาษีไม่ถูกต้อง
- แยกเงินส่วนตัวและเงินธุรกิจไม่ชัดเจน
- ขาดการวางแผนภาษีล่วงหน้า
ความผิดพลาดเหล่านี้อาจนำไปสู่เบี้ยปรับ เงินเพิ่ม และการประเมินภาษีย้อนหลัง
เขียนบทความโดย :
ธีรวัตร์ นรอิงคสิทธิ์ (บาส)
ที่ปรึกษาการเงิน